આપણે વિશ્વનાગરિક છીએ
‘આપણે આપણો દેશ છોડીને આ વિદેશની ભૂમિ પર સ્થાયી થયાં છીએ, પણ આપણી સંસ્કૃતિ, આપણા સંસ્કાર, જીવનશૈલી બધું જ આપણી સાથે અહીં આવ્યું છે. ઘરમાં આપણે ભારતીય ભોજન જમીએ છીએ, આપણી પ્રથા અનુસાર ડિનર પછી રાતે હિન્દી મૂવી જોઇએ છીએ, હિન્દી ગીતો સાંભળીએ છીએ. અરે! આપણી સવાર આપણા ભજનથી શરૂ થાય છે. બ્રેકફાસ્ટમાં ચા સાથે ખાખરા અને પૂરી-ભાખરી ખાઇએ છીએ. આપણા ઉત્સવો પણ ઉજવીએ છીએ, તે સાથે આપણે એ ભૂલવું ન જોઇએ કે આપણે કાયદેસર રીતે અમેરિકન નાગરિક બન્યા છીએ...
તૃપ્તાએ ક્રિસમસ ટ્રી શણગારીને એવી રીતે ઘરમાં મૂક્યું હતું કે કાચની બારીમાંથી બહારના લોકોને પણ દેખાય. રાત પડેને ટ્રી રોશનીથી ઝગમગી ઊઠતું.
ડિસેમ્બરની પચીસમીએ બહાર જતી વખતે તૃપ્તાએ પ્રમથને પૂછ્યું, ‘સ્વિચઓફ કરી દઇશું.’ પ્રમથ બોલ્યો, ‘તૃપ્તા, આપણે ત્યાં જેમ દિવાળીના દીવા એવું અહીંયા ક્રિસમસ ટ્રી, આનંદ ઉલ્લાસ અને મંગલ આસ્થાનું પ્રતીક. આપણે ઘરમાં ન હોઇએ તો ય આ દિવસોમાં તો રોશનીથી ક્રિસમસ ટ્રી દીપી ઊઠવું જોઇએ.’
તૃપ્તા કંઇ બોલી નહીં એટલે પ્રમથને લાગ્યું કે કદાચ તૃપ્તા એના વિચાર સાથે સંમત નથી. એ બોલ્યો, ‘તૃપ્તા, જીવનને વધારે સમૃદ્ધ કરવા આપણે આ પારકા દેશમાં આવ્યા છીએ, પણ હવેથી આ દેશ આપણો જ છે, આપણે આ દેશનાં છીએ એવું બતાવવા આ દેશના તહેવારો આપણે મન દઇને ઉમંગથી ઉજવવા જોઇએ.
તો જ આ દેશના લોકોને આપણા માટે સદભાવ જાગે અને આપણી સાથે ઐક્ય અનુભવે અને આપણે અહીંના મુખ્ય પ્રવાહમાં સમરસ થઇ શકીએ. તેઓ આપણી સાથે આત્મીયતા અનુભવે.’
‘તો આપણી સંસ્કૃતિ?’ તૃપ્તાએ પૂછ્યું.
‘આપણે આપણો દેશ છોડીને આ વિદેશની ભૂમિ પર સ્થાયી થયાં છીએ, પણ આપણી સંસ્કૃતિ, આપણા સંસ્કાર, જીવનશૈલી બધું જ આપણી સાથે અહીં આવ્યું છે. ઘરમાં આપણે ભારતીય ભોજન જમીએ છીએ, આપણી પ્રથા અનુસાર ડિનર પછી રાતે હિન્દી મૂવી જોઇએ છીએ, હિન્દી ગીતો સાંભળીએ છીએ.
અરે! આપણી સવાર આપણા ભજનથી શરૂ થાય છે. બ્રેકફાસ્ટમાં ચા સાથે ખાખરા અને પૂરી-ભાખરી ખાઇએ છીએ. આપણા ઉત્સવો પણ ઉજવીએ છીએ, તે સાથે આપણે એ ભૂલવું ન જોઇએ કે આપણે કાયદેસર રીતે અમેરિકન નાગરિક બન્યા છીએ.
આપણે અહીંની પ્રજાથી અલગ છીએ, એમનાં તહેવારો ઉત્સવો આપણને સ્પર્શતા નથી એવું કદી ન બતાવવું જોઇએ. એમના તહેવારોને ઉલ્લાસથી ઉજવવાના.
હા, આપણે એમની જેમ દારૂ પીને રાતભર નાચતા કે બૂમો પાડી નવા વર્ષના આગમનને વધાવતા નથી, પણ આપણા અમેરિકન મિત્રો અને પરિચિતોને મેરી ક્રિસમસ, હેપી ન્યૂ યરના કાર્ડ્ઝતો મોકલીએ જ છીએ. આપણે સૌ ઉત્સાહ-ઉમંગથી એવું કરીએ છીએ એ વાત તેઓ એપ્રિસિએટ કરે જ છે ને!
આપણા દાંડિયારાસમાં એમને બોલાવીએ તો તેઓ આવે જ છે ને! આમ ઉત્સવો આપણને એકબીજાની નજીક લાવે છે, હવે આપણે માત્ર ભારતીય નથી, પણ વિશ્વનાગરિક છીએ. વિશ્વની બધી સંસ્કૃતિઓને આવરી લેતી એક ગ્લોબલ સિવિલાઇઝેશન આકાર લઇ રહી છે. એને આપણે ઉમંગથી વધાવવાની છે, મનોમસ્તિષ્ક ખુલ્લાં રાખવાનાં છે.’
‘પણ એમ કરવામાં આપણે આપણી સંસ્કૃતિ, સંસ્કાર ભૂલી નહીં જઇએ? આપણે ભારતીયતા ખતમ થઇ જાય એ મને ના ગમે.’ તૃપ્તા બોલી.
‘ભારતીયતા એવી નિર્માલ્ય નથી કે નષ્ટ થઇ જાય. એનું જે સારું છે એ આપણા લોહીમાં ભળી ગયું છે અને પરદેશના ચિંતકો અને સમાજશાસ્ત્રીઓ આપણા ઉત્તમ અંશો અપનાવવાનું એમના શ્વેત સમાજને કહી રહ્યા છે. તે પ્રમાણે એમનું જે સારું છે, સુંદર છે એ આપણે સ્વીકારીને વધારે સમૃદ્ધ થવાનું છે.’
No comments:
Post a Comment